طريقت متمايز مىكنند . اگر عقايد ، فرائض و اعمال آن مستقل از اين است ، هيچ فرقه‌اى آن را نمىپذيرد و هر شريعتى آن را رد مىكند همچنان‌كه اين نظام عملى نيز هر شريعتى را رد كرده است . و اصل باللّه - فنا فى اللّه ، و مانند آن و كشف و الهام در شريعت محمد بالاتفاق بىمعناست و شيعه اين نظام عملى را باطل مىداند . تصوف به معنى صفاى باطن است . اگر كسى مقدس ، متقى و عامل به شريعت و حامل عقايد صحيحه و دعا و حتى نگاهش مؤثر باشد و تمام اين اعمال را براى تقرب به خدا انجام دهد ، حتى اگر صوفى ناميده شود ، هيچ فقيه شيعى او را بد نمىداند . سيد محمد نوربخش و سيد على همدانى صوفى مسلك بودند امّا از نظر مذهب ، شيعهء اثنا عشرى به شمار مىرفتند . عقايد آنها در تصانيفشان كاملا مشهود است . اقدام عليه شيعيان در حكومتهاى تركيه ، ماوراءالنهر ، خراسان و شام با شدت جريان داشت ، علماى آنان با بىرحمى به قتل مىرسيدند ، بنابراين اكثر شيعيان تصوف را اختيار كردند و مورد احترام سنيان قرار گرفتند و عقيده و شخصيت خودشان را حفظ كردند . از ميان آنان شخصيت شاه صفى الدّين اردبيلى است كه نياز به توضيح ندارد . وى با كمك مريدان خود موفق شد در كشور بزرگ ايران حكومتى وسيع تشكيل دهد . به‌هرحال تأليفات و تصانيف سيد على همدانى بسيار زياد است و بنا به قول مؤلف تحايف الابرار ، يك‌صد و هفتاد جلد كتاب مختصر و مفصّل از خود به يادگار گذاشته كه از ميان آنها حدود هشتاد و سه جلد موجود است . ( 20 رساله عربى و 63 رساله فارسى ) . تفسير : الناسخ و المنسوخ فى القرآن ؛ احكام القرآن ؛ تفسير حروف المعجم ؛ شرح اسماء الحسنى ؛ فرهنگ در مفردات قرآن . حديث : المودة القربى ( ترجمهء اردوى آن به چاپ رسيده است ) ؛ روضة الفردوس ؛ اربعين اميريه ؛ اربعين فى فضائل امير المؤمنين عليه السّلام ؛ سبعين فى فضائل امير المؤمنين عليه السّلام . سيرت : اسناد حليه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله ؛ اسرار وحى ؛ انسان الكامل يا روح الأعظم . على بن طيفور 1100 ه ق / 1688 م مولانا على بن طيفور بسطامى عالم و مصنفى بزرگ بود . از موطن اصلى و جايگاهى كه او تعليم و تربيت يافته اطلاعى در دست نيست ، اما در حيدرآباد سكونت داشته و سلطان عبد اللّه قطب شاه دكن ( 1020 - 1083 ه ق ) به او بسيار احترام مىگذاشته است . وى در زمينه‌هاى